Już niebawem, na przełomie zimy i wiosny 2026 r. w całej Polsce ruszy kwalifikacja wojskowa. To standardowa procedura, która sprawdza, ilu obywateli naszego kraju zdolnych jest do służby. Jednak w obliczu ostatnich wydarzeń na polskim niebie i wojnie za wschodnią granicą, odżywa temat obowiązkowego poboru. A ten budzi kontrowersje.
Nie jest to pobór – nikt nie dostaje przydziału do jednostki w dniu wizyty, ale wynik badania reguluje nasz „stosunek do służby” na przyszłość (np. rezerwa, dobrowolna zasadnicza, ścieżka zawodowa). Harmonogram i zasady na 2026 r. określa rozporządzenie MON z 27 sierpnia 2025 r. Wezwania obejmą łącznie ok. 235 tys. osób w całym kraju, w tym:
- mężczyzn urodzonych w 2007 r.;
- mężczyzn z roczników 2002–2006, którzy nie mają jeszcze ustalonej kategorii;
- osoby uznane w 2024–2025 za czasowo niezdolne, którym mija okres niezdolności albo złożyły wniosek o zmianę kategorii;
- kobiety urodzone w latach 1999–2007 z kwalifikacjami przydatnymi w wojsku lub kończące kierunki/zawody wskazane w przepisach na rok akademicki 2025/2026, o ile nie przeszły jeszcze kwalifikacji.
Kategorie zdolności do służby wojskowej:
A – zdolny do czynnej służby wojskowej,
B – czasowo niezdolny (na określony czas),
D – niezdolny w czasie pokoju,
E – trwale niezdolny w czasie pokoju i wojny.
Ustalenie kategorii reguluje stosunek do służby i decyduje, czy w przyszłości możesz być skierowany do służby zawodowej, dobrowolnej zasadniczej czy pozostaniesz w rezerwie. Co ważne, sama kwalifikacja nie jest powołaniem. Każdy zainteresowany otrzymuje z urzędu gminy lub miasta wezwanie z datą, godziną i miejscem stawiennictwa przed powiatową komisją lekarską. Brak listu nie zwalnia z obowiązku. Liczą się również obwieszczenia wojewody, publikowane w przestrzeni publicznej i na stronach urzędów. Zignorowanie obowiązku może skutkować grzywną, a w skrajnych przypadkach przymusowym doprowadzeniem przez policję. Warto przypomnieć, że w Polsce przez dziesięciolecia funkcjonował obowiązkowy pobór do zasadniczej służby wojskowej. Ostatni, odbył się w 2008 r., a wraz z profesjonalizacją sił zbrojnych obowiązek został zawieszony od 2010 r.
W sobotę 20 września na wadowickim rynku po raz pierwszy odbyła się przysięga Wojska Obrony Terytorialnej. Blisko 100 ochotników z 11 Małopolskiej i 13 Śląskiej Brygady, po 16-dniowym szkoleniu „Wakacje z WOT”, złożyło rotę w asyście Orkiestry Reprezentacyjnej i Kompanii Honorowej. Na tle uroczystości narasta dyskusja o bezpieczeństwie i obowiązkowym poborze do służby. Po nocnych incydentach z 9–10 września, kiedy podczas odpierania nalotu rosyjskich dronów doszło m.in. do uderzenia polskiego pocisku w dom w Wyrykach, premier zapowiedział zestrzeliwanie obiektów jednoznacznie naruszających nasze niebo przy zachowaniu ostrożności. Sondaże pokazują wzrost obaw, jedynie ok. 29% badanych liczyło na zakończenie wojny w 2025 r., a ponad połowa deklaruje lęk przed eskalacją, co potwierdzają bieżące raporty CBOS i Pollstera.
Źródła: ISAP, Sip.lex.pl, Ipsos, CBOS, wojsko-polskie.pl
Fot.: komunikat prasowy/wojsko-polskie.pl
